Dat het einde zou komen wisten we. Ook de NGN is niet eeuwig en vroeger komt nooit weer.  Maar dat dit naderende einde gepaard zou gaan met wat in mijn ogen gewoon ‘onbehoorlijk bestuur ‘ is zou ik niet gedroomd hebben…

Op 13 december j.l. wordt er op de NGN site een persbericht geplaatst waarin de “directeur van de NGN” aankondigt dat de NGN per 1 januari 2012 gaat samenwerken met een organisatie (MOS) die zich toelegt op het verlenen van secretariaatsdiensten voor dit soort verenigingen als de NGN. Niets mis mee en naar ik aanneem hier verwoord door de directeur van de vereniging.

Het is belangrijk hier een onderscheid te maken. De directeur van de vereniging heeft – als er tussentijds niets veranderd is sinds mijn vertrek– een onbezoldigde functie en heeft qualitate qua aanwezigheids- maar geen stem- recht op de bestuursvergadering. Tot hier is er niets mis met het besluit de secretariële functie van de vereniging elders onder te brengen. Maar er is meer.

De NGN is 100% eigenaar van een besloten vennootschap: LanVision BV. Deze BV heeft behalve een wettelijk verplichte statutair directeur – een positie om niet en dus geen salariële verbintenis  -  een operationeel directeur, die wel salaris ontvangt. Deze drie directiefuncties zouden door drie verschillende personen kunnen worden vervuld, maar het mag ook één en dezelfde zijn. Alleen is het uit oogpunt van goed bestuur niet gebruikelijk een lid van het bestuur van de vereniging – die immers de aandeelhouders representeert – ook tot statutair directeur van de BV te benoemen. Dat riekt naar de slager die zijn eigen vlees keurt.  Ten tijde van mijn vertrek in 2009 was e.e.a zo ingericht dat de drie directiefuncties in 1 persoon werden vertegenwoordigd. Het is van belang dit onderscheid tussen BV en vereniging – als aandeelhouder – te maken om verschillende redenen. Eén daarvan is het feit dat de NGN al haar secretariaatswerk had uitbesteed aan LanVision BV en dus middellijk of onmiddellijk een verantwoordelijkheid draagt t.o.v het personeel dat daar in dienst is. Dat geldt niet alleen formeel/juridisch. Ook gewoon menselijk heeft de vereniging een verantwoording tegenover het personeel van LanVision BV. De term ‘goed werkgeverschap’  kan ook juridisch worden ingevuld. Daarom ben ik van mening dat zowel formeel als puur menselijk de nu gevolgde handelswijze laakbaar is en desnoods een rechterlijke toetsing aan het begrip ‘onbehoorlijk bestuur’ en/of ‘slecht werkgeverschap’ verdient.

En hoe begrijpelijk het ook is dat je je secretariaat anders wilt inrichten: de manier waarop je dat met je mensen afwikkelt is bepalend voor je formele en morele rechtvaardiging. En dáár wringt naar mijn smaak de schoen. Ook al is er misschien mondeling enige informatie richting personeel verschaft dat de zaak zou worden verplaatst en veranderd, duidelijk is dat kennelijk niet geweest want het merendeel van het personeel voelt zich nu overvallen en afgedankt en overweegt gang naar de rechter. Dat betekent op zijn minst dat ze het met de uitkomst van het bestuursbesluit en de manier waarop dat geïmplementeerd dreigt te worden niet eens zijn.

Als mede-oprichter, erelid en jarenlang voorzitter en later directeur voel ik me daar ook een beetje door aangesproken. Het gaat mijns inziens niet door de beugel als je op 1 december – zoals gecommuniceerd – een besluit neemt dat inhoudt dat mensen hun baan per 1 januari  ingrijpend zal veranderen, maar de mensen die het betreft weten formeel nog van niets. Als je  ze dan belooft dat hun baan niet zal worden aangetast kan ik me de opwinding wel voorstellen indien pas op 19 december – bijna drie weken later – uit het eerste formele briefje dat ze krijgen blijkt dat er wél ingrijpende wijzigingen dreigen te worden aangebracht in hun rechtspositie. Een dag later ontvangen ze hun nieuwe arbeidsovereenkomst dat als een ‘take-it or leave-it’ document door de strot wordt geduwd. Dat heeft toch alle kenmerken van een werkgevers-overval en past niet in de huidige tijd. Ik ben geen jurist, maar vele punten in deze procedure zijn zeer laakbaar in mijn ogen. Je kunt niet de activa van een vennootschap overdragen aan een andere rechtspersoon en dan de rechtspositie van je medewerkers – of iemand er nou 20 jaar of 20 maanden werkt! – zonder overleg in de prullenbak gooien. Je kunt niet een nieuwe arbeidsovereenkomst ‘afdwingen’ vlak voor kerst, ingaande per 1 januari waarin duidelijk allerlei opgebouwde rechten worden geschoffeerd. Er bestaat ook nog zoiets als ‘goed werkgeverschap’, maar deze bestuurders hebben daar totaal geen boodschap aan. Zo met mensen omgaan wordt eigenlijk alleen gedaan door volkomen van hun moraliteit vervreemde technocratische bestuurders en ik vraag me af of zulk gedrag ook in de colleges op de bestuursacademie niet als ‘onbehoorlijk bestuur’ zal worden getypeerd.

Mij lijkt het zeer – ook in formeel juridische zin – op onbehoorlijk bestuur om je mensen op deze wijze voor het blok te zetten. Het nemen van beslissingen met verregaande financiële consequenties, zonder aandacht te besteden aan het behoorlijk op schrift stellen van gemaakte afspraken en tijdig informeren van betrokkenen vormt  in de jurisprudentie een formele grondslag om het etiket ‘onbehoorlijk bestuur’ opgeplakt te krijgen door de rechter en daar is in mijn ogen hier duidelijk sprake van.

Ik ben benieuwd naar de mening van de rechter in deze en raad betrokkenen aan direct naar de rechter te stappen.  Maar zelfs al zou de rechter dit geen onbehoorlijk bestuur zou achten (met de daaruit mogelijke voortvloeiende persoonlijke aansprakelijkheid voor alle bestuurders) dan nog geldt voor mij, dat wie zó met mensen omgaat, kennelijk de weg totaal kwijt is en van elke vorm van menselijk fatsoen ontbloot vlak voor de kerstdagen zijn ware gezicht laat zien…

Het bestuur is niet het hoogste gezagsorgaan van de vereniging. Maar wij, de leden. Het is een eer om ooit als erelid te zijn benoemd, maar bij een dergelijke cultuur van patjepeeënde bestuurstechnocraten, die iets onder goed bestuur verstaan dat ik als boerenkinkelgedrag zou willen bestemmen,  bedank ik voor die eer.